Bronnen

construc-12

Bronnen van economisch denken

Alle begrippen in de economie hebben een betekenis die ontstaan is in een bepaalde tijd, in een bepaalde samenleving. Om leerlingen iets meer gevoel mee te geven voor de historische kant van onze economische inzichten en daarmee de openheid voor nieuwe toekomstige inzichten, zal ik hier een aantal bronteksten verzamelen van de grote economen en hun voorgangers.
In Britse overzichten van de geschiedenis van het economisch denken wordt vaak bij Adam Smith begonnen. Hoewel daar veel voor te zeggen is werden veel afzonderlijke economische problemen al veel eerder door scholastici en de oude Grieken en Romeinen herkend en doordacht. In deze verzameling worden dan ook een aantal relevante documenten van voor Adam Smith opgenomen.  Omdat Nederlands denken beïnvloed is door het oosten (Duitsland en verder weg), door het zuiden (Frankrijk, Spanje en de Arabische wereld) en het westen (Engeland, Ierland en de VS) zal deze verzameling ook een aantal documenten uit deze streken bevatten.
Voordat het logische denken ontstond leidden veel begrippen al een bestaan in mythen, sprookjes, heldenverhalen. Vandaar dat er ook een paar van dergelijke oude verhalen zijn opgenomen.
Belangrijke bronnen in dit overzicht zijn:
Perseus Digital Library Hopper
McMaster Archive for the History of Economic Thought
Internet Archief
Gebruikte icoontjes:

  • menu-picto-nieuwsVolledige teksten
  •  menu-picto-pictoschrijver Leesopdrachten
  • [expand title=”Mythen, sagen en Legenden” rel=”animal-highlander”]
    – Ovidius (43 vChr – 17 nChr)Metamorphosen
    Koning Midas zijn goudwens
    – Homerus (800-750 vChr)
    Grieks: Ilias en Odysee
    Nederlands: Ilias en Odysee
    Odyseus en de sirenen Odyssee boek 12 (zelfbinding)[/expand]
  • [expand title=”Oude Grieken en Romeinen” rel=”animal-highlander”]
    – Democritus van Abdera (460-370 vChr)”
    – Xenophon (430-355 vChr)” Oikonomikos, (vert. door John Dryden)
    – Plato (427-347 vChr) Politeia boek 2 Project Gutenberg
    – Aristoteles (384-322 vChr) Politika boek 1, 7 McMaster University Archive for the History of Economic Thought; Aristotle Politika Griekse versie Ekonomics
    – Philodemus (110-40 vChr)”], Peri oikonomias
    (vert. door Voula Tsouna als Philodemus, On Property Management)
    [/expand]
  • [expand title=”Scholastiek” rel=”animal-highlander”]
    – Overzicht
    Scholastiek was een poging van de middeleeuwers om middels het denken in tegenstellingen waarheid te ontdekken. Denken in tegenstellingen wordt ook wel dialectiek genoemd. Na de val van het Romeinse rijk in West EUropa kunnen we de eerste sporen van logisch redeneren ontdekken bij ALcuinus, de raadsheer van Karel de Grote. Deze denkers poogden de CHristelijke moraal uit un tijd te met economische werkelijkheid.
    Ver voor Adam Smith formuleerden deze denkers al begrippen als marginale opbrengst, grensnut, subjectieve waardeleer, en de kwantiteitsleer van geld (de stelling van Fisher)
    San Bernardino van Siena (1380–1444) stelde al dat prijzen een functie waren van relatieve schaarste. Evenzo stelde de Jezuiet Luis de Molina (1535–1600) dat de juiste prijs die prijs was die op de vrije markt tot stand is gekomen.
    – Thomas van Aquino (1225-1274) Summa Theologica: “liegen, hetgeen is toegestaan bij koop en verkoop” en “Over de zonde van rente”
    – San Bernardino of Siena (1380–1444)
    – Luis de Molina (1535–1600) [/expand]
  • [expand title=”Mercantilisme” rel=”animal-highlander”]
    – Overzicht
    De 16e en 17e eeuw zagen de overgang van één groot Christelijk  feodaal Europa naar  meer nationale economieën. De  herontdekking van Amerika bracht goud en zilver naar Europa dat als betaalmiddel gebruikt kon worden. Het grotere individualisme bracht het verval van feodalisme, en opkomst van het kooplieden kapitalisme.
    – Sir William Petty (1623-1687)
    Project Gutenberg: Sir William Petty’s “Essays on Mankind and Political Arithmetic”
    [/expand]
  • [expand title=”Physiocraten” rel=”animal-highlander”]
    – Anne-Robert Jacques Turgot (1727-1781)
    [/expand]
  • [expand title=”Klassieke economen” rel=”animal-highlander”]
    – Overzicht. De klassieke economie liep van 1776 tot midden 19e eeuw. Economen uit die dagen probeerden de veranderingen in hun wereld te begrijpen van arbeid die van het platteland naar de fabrieken trok. Adam Smith speelde een grote rol door de feilen van het mercantilisme te laten zien om het menselijk initiatief in de samenleving te bevrijden van staatsinmenging. De hoogste welvaart zou ontstaan door vrij initiatief op een vrije markt. De orde die als vanzelf ontstaat op de vrije markt noemde hij the’invisible hand’.
    – Adam Smith (1727-1790)
    Project Gutenberg: Adam Smith’s An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations,Book I – IV
    Douglas W. Rae’s “Lecture 3: Counting the Fingers of Adam Smith’s Invisible Hand”
    Journal for Philosophy and Economics 3, issue 1, (2010): Amartya Sen’s “Adam Smith and the Contemporary World”
    – John Locke (1632-1704)
    Second Treatise of Government: “Chapter V: Of Property”
    Steven Smith’s “Lecture 16: Constitutional Government: Locke’s Second Treatise (7–12)”
    – Richard Cantillon (1685-1734)
    – David Ricardo (1772-1823)
    Project Gutenberg: David Ricardo’s Principles of Political Economy and Taxation
    – Jeremy Bentham (1748-1832)
    An Introduction to the Principles of Morals and Legislation: “Preface and Chapters 1–5”
    Lecture: Yale University: Professor Ian Shapiro’s “Lecture 4: Origins of Classical Utilitarianism” and “Lecture 6: From Classical to Neoclassical Utilitarianism”[/expand]
  • [expand title=”Socialisme en Communisme” rel=”animal-highlander”]
    Inleiding:
    – Karl Marx (1818-1883)
    Das Kapital
    – Wladimir Lenin (1870-1924)
    [/expand]
  • [expand title=”Staathuishoudkunde” rel=”animal-highlander”]
    Inleiding
    – Jean-Baptiste Say (1767-1832)
    1803 : Traité d’économie politique ou simple exposition de la manière dont se forment, se distribuent et se composent les richesses, 1re éd., Crapelet11.[/expand]
  • [expand title=”Neoklassieken” rel=”animal-highlander”]
    – Inleiding
    – William Stanley Jevons (1835-1882)
    “Brief Account of a General Mathematical Theory of Political Economy”
    – Alfred Marshall (1842-1924)
    Principles of Economics
    – Arthur Cecil Pigou (1877-1957)
    The Economics of Welfare: “Preface and Part I: Welfare and the National Dividend”
    – Léon Walras (1834-1910)
    “Geometrical Theory of the Determination of Prices”
    – Vilfredo Pareto (1848-1924)
    “The New Theories of Economics” in: Journal of Political Economy 5, no. 4:
    – Gustav Cassel (1866-1945)
    “Further Observations on the World’s Monetary Problem” in: The Economic Journal 30, no. 117:
    – CHicago school of Economics
    [/expand]
  • [expand title=”Oostenrijkse school” rel=”animal-highlander”]
    – Friedrich von Hayek (1899-1992)
    The Road to Serfdom
    [/expand]
  • [expand title=”Keynes en keynesianen” rel=”animal-highlander”]
    – inleiding
    – Sir John Maynard Keynes (1883-1946)
    The General Theory of Employment, Interest, and Money
    [/expand]
  • [expand title=”Speltheorie” rel=”animal-highlander”]
    – Inleiding
    – Oscar Morgenstern (1902-1977) en John von Neumann (1903-1957)
    Theory of Games and Economic Behaviour 1944
    – John Forbes Nash (1928-)
    – Robert Marshall Axelrod (1943-)
    – Anatol Rapoport (1911-2007)
    [/expand]
  • [expand title=”Monetarism” rel=”animal-highlander”]
    – Inleiding
    – Milton Friedman (1912-2006)
    The National Bureau of Economic Research: Milton Friedman and Anna J. Schwartz’s “The Role of Money”
    – Alan Greenspan (1926-)
    – Ben Bernanke (1953-)
    [/expand]
  • [expand title=”Anti-globalisering en Occupy beweging” rel=”animal-highlander”]
    – Naomie Klein (1970-)
    “No Logo”: 2000
    The Shockdoctrine, the rise of disaster capitalism” 2008
    – John Perkins (1945-)
    Confessions of an economic hitman 2004
    – Joseph Stiglitz (1943-)
    Globalization and its discontents, 2002
    – David Graeber (1961-)
    “Debt; the first 5000 years” 2011
    [/expand]